9.2.12

Hòa Bình: Nan giải bài toán xóa lò gạch thủ công

Thời gian qua, chính quyền các địa phương trong tỉnh Hòa Bình đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ nhằm từng bước xóa bỏ lò gạch thủ công. Tuy nhiên, đến thời điểm này, vẫn còn nhiều lò đang hoạt động. Nguyên nhân các chủ lò đưa ra là do kinh phí đầu tư xây dựng lò gạch hiện đại quá lớn, tài sản thế chấp không đủ nên vẫn hoạt động sản xuất theo hướng thủ công.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Hòa Bình, để tránh tình trạng đốt lò gạch thủ công ảnh hưởng đến môi trường sống của nhân dân, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều đơn vị chuyển từ lò gạch thủ công sang sản xuất công nghiệp.

Tỉnh đã tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư nhà máy gạch tuynel sản xuất gạch ngói công nghệ tiên tiến, sử dụng nguyên liệu là đất đồi, giảm ô nhiễm môi trường đã mang lại những thay đổi theo hướng tích cực.

Một số lò gạch thủ công trên địa bàn huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình vẫn hoạt động bất chấp lệnh cấm.
Tuy nhiên do năng lực tài chính hạn chế, nhu cầu xây dựng ở những vùng sâu, xa còn nhỏ nên những lò gạch thủ công vẫn tồn tại. Xóa bỏ lò gạch thủ công lâu nay mới chỉ dừng lại xử phạt nhưng chưa đủ răn đe nên các chủ lò gạch vẫn tiếp tục lối sản xuất gây ô nhiễm. Hơn 80 lò gạch thủ công với sản lượng hàng năm đạt khoảng 76 triệu viên đang là nỗi bức xúc của nhiều người dân.

Tại huyện Tân Lạc hơn 20 lò gạch thủ công đang hoạt động, nhiều nhất là ở xã Quý Hậu và xã Mãn Đức. Ở xã Mãn Đức, khu sản xuất gạch thủ công đặt tại thôn Tân Phong trên diện tích gần một ha có ba gia đình sản xuất với chín lò hoạt động, chất đốt là than củi và than đá. Vào lúc cao điểm, khu vực này tấp nập như một công trường.

Theo lãnh đạo địa phương, khu sản xuất này mỗi năm cung ứng từ 5-7 triệu viên gạch, đồng thời giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 40 lao động phổ thông với mức thu nhập từ 1,5 đến 2 triệu đồng/người/tháng.

Mặc dù có hiệu quả kinh tế nhưng hệ lụy của nó không hề nhỏ: đất bị cày xới, khí độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân, nhiều diện tích hoa màu bị khói lò đốt cháy hoặc giảm năng suất.

Trước thực trạng này, UBND huyện đã yêu cầu các xã, thị trấn thực hiện triệt để lệnh cấm sản xuất gạch, ngói, đất sét nung bằng lò gạch thủ công. Chính quyền địa phương tổ chức họp dân và các chủ lò gạch bàn phương án vừa bảo đảm sản xuất, giải quyết việc làm, bảo đảm vệ sinh môi trường.

Nhưng trên thực tế ra sao?

Chủ lò gạch Đặng Văn Sơn ở thôn Tân Phong xã Mãn Đức huyện Tân Lạc cho biết, nguồn đất sản xuất đã cạn kiệt, gia đình không đủ điều kiện vay số vốn lớn để chuyển đổi sang công nghệ hiện đại nên đành phải sản xuất gạch thủ công. “Chúng tôi cũng biết sản xuất gạch theo kiểu thủ công ảnh hưởng đến môi trường, ảnh hưởng đến nhân dân nhưng cũng không biết làm thế nào thay đổi”.

Cũng tại huyện Kim Bôi, xã Kim Tiến nhiều lò gạch thủ công vẫn đang được đầu tư thêm về cơ sở vật chất và các hạng mục để tiếp tục hoạt động gây bất bình trong nhân dân.

Tại xóm Đồi I, xã Kim Tiến, những lò gạch thủ công nhả khói trắng đục, mùi nồng nồng bay theo chiều gió làm ô nhiễm môi trường gần như toàn bộ xóm Đồi I. Cả xóm có hơn 130 hộ gia đình, nhưng hơn 70 hộ gia đình bị ảnh hưởng trực tiếp từ khói bụi. Huyện Kim Bôi đang phối hợp với cảnh sát môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ kiểm tra nồng độ trong khói bụi từ các lò gạch, quản lý và giám sát chặt chẽ các lò gạch, tài nguyên đất để có thể thực hiện cưỡng chế và đóng cửa các lò gạch thủ công.

Ông Trần Hồng Quang, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh cho biết, thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng, tỉnh đã chỉ đạo phòng kinh tế hạ tầng ở các huyện, thành phố rà soát các lò gạch thủ công để có giải pháp xử lý dứt điểm. Tuy nhiên cũng cần triển khai các phương án đồng bộ, chú trọng hỗ trợ về vốn và kỹ thuật để chuyển đổi công nghệ sản xuất, tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi sang sử dụng vật liệu không nung. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền địa phương cần kiên quyết hơn nữa việc tổ chức thực hiện xóa bỏ lò gạch thủ công.

HOÀNG HÙNG
Báo Nhân Dân